Δευτέρα, 31 Ιανουαρίου 2011

ΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ ΑΝΕΜΙΖΟΥΝ ΠΑΡΑΜΥΘΕΝΙΑ ΤΗΣ ΧΙΒΑΣ ΠΑΝΑΧΙ

ΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ ΑΝΕΜΙΖΟΥΝ ΠΑΡΑΜΥΘΕΝΙΑ


Πάντα αγαπούσα τους άνεμους ,κάθε άνεμο είχε σχέση με την ύπαρξη μου έτσι τους βίωνα λεπτό προς λεπτό .   Είναι Αύγουστος ο άνεμος καθαρίζει το πρόσωπο της Αθηναϊκής φεγγαράδας.ο δρόμος και ο άνεμος επιμένουν, τον  νιώθω τον άνεμο με ήρεμο τρόπο να διαπερνά μαλλιά μου καθώς γαληνεύει το πρόσωπο μου με την  ύπαρξη του .
Πιστεύω ξέρει πώς είμαι ολοκληρωμένη μαζί του, παραλογίζομαι τόσο που καμία φόρα μέσα μου λέω ίσως αν είχε υπόσταση να μην με άφηνε να ξεφύγω από τα ματιά του . Αφού η ροή του απογευματινού ανέμου με παίρνει μαζί του πλησιάζω στο Θησείο θα έρθει η φίλη μου , η ΖΩΗ να τα πούμε από κοντά για καφέ . Υγρός είναι ο άνεμος έτσι το δέρμα μου αναπνέει ήρεμα  μαζί του ,μου αρέσει το χάϊδεμα του. Με καλεί κάποιος στο κινητό μου απαντώ «παρακαλώ ,aloo» την αναγνώρισα απλά ακόμη, την ιδία χαρακτηριστική παιδική φωνή . «Χίβακι μου δεν μπορείς να φανταστείς πόσα χρόνια ψάχνω τα ίχνη σου ..το τηλέφωνο σου και ο άνεμος γλίστρα  στα δάκρυα μου .
Φλασμπάκ όλες οι στιγμές ιστορικές πλέον ήταν στα χέρια του ανέμου ,της έδωσα ένα ρόδι πρώτη δημοτικό στο διάλειμμα και η Νασίμ αντιπροσώπευε το όνομα της ,δηλαδή, το απαλό άνεμο με το ήρεμο βλέμμα της χαμογέλασε με εκείνα τα πράσινα μάτια , με το ξανθό κατσαρό μαλλάκι που έβγαινε από σχολική μαντίλα της ανέμιζαν   παραμυθένια τα καλοκαιριά μας .
Δεν θυμάμαι τι απαντούσα άπλα το κινητό μου  σαν να είχα περάσει από ένα ποτάμι ,από συγκίνηση τρέμω ,ο άνεμος με σφίγγει στην πνοή του φτάνει η φίλη μου με αγκαλιάζει .
Ανεμίζει η νύχτα μας στην σκιά της ιστορίας και της πορείας .
Χίβα Παναχί
12.8.2010

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011

Σπίθες από τη χαμένη γη ,Χίβα Παναχί

Σπίθες από τη χαμένη γη

Σε αναζητεί η έρημος
Η νύχτα ξαπλωτή αναμένει να επιστρέψουν τα χαμένα άστρα
Ένας κρύος άνεμος κρύβεται εδώ
Τρεμοπαίζουν οι ευχές των κεριών για το δρόμο
Επιθυμία αγκαλιάζει τον κρύο άνεμο

Μια χούφτα από το χώμα της Ερμού
Τα χέρια μου χαζεύουν τα άστρα του έρωτα
Ο ουρανός πια μοιάζει με σταρένιο κτήμα από μακριά
Αν βρεθεί μια κίχλη να κρυφτούμε στην σκιά της
Στις ανάσες μας σιγανοκαίγεται ο κόσμος
Αναζητάμε τον χαμένο δρόμο της έρημο
Η πόλη πια είναι μόνη της
Τα δέντρα μυρίζουν θάνατο

Αγαπώ το σπουργίτι του βλέμματός σου στην ξενιτειά
Αναζητούν ήρεμα για τις πληγές της επιθυμίας στο κορμί μου
Ο καημός της πόλης αναμείχθηκε πια με την θλίψη του ουρανού
Η τρικυμία στα στήθη μου είναι από καλοκαίρι
Ο κόσμος φτερουγίζει στα φτερά μιας πεταλούδας
Η μακρινή σκιά μου σκεπάζει τα εσώρουχα
Γεμίζει πια γύρω από σκόνες, φουρτούνες
Η σκιά σου είναι μια νέα πόλη
Με την βροχή μιλά
Με το κρασί που γέμισε τις αυλές της πόλης
Με τις βελανιδιές όταν μοίρασαν τα νέα μας στον κόσμο
Το κεράκι να μαρτυρεί τη φεγγαράδα πως καίγεται από μακρυά

Χίβα Παναχί
Αύγουστος 2010
ΑΘΗΝΑ

Πέμπτη, 27 Ιανουαρίου 2011

Η συγγραφέας, ακτιβίστρια και φεμινίστρια Χίβα Παναχί απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ, αποκλειστικά για το PRESS-GR!

Κυριακή, 11 Ιουλίου 2010


Η συγγραφέας, ακτιβίστρια και φεμινίστρια Χίβα Παναχί...


...απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ, αποκλειστικά για το PRESS-GR!

(Επιμέλεια: Αντώνης-Μάριος Παπαγιώτης)

Γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1980 στην αρχαία πόλη "Σίνα" του ιρανικού Κουρδιστάν, όπου και πήγε σχολείο. Από την ηλικία των 13 ετών άρχιζε να δημοσιεύει τα ποιήματα και τα άρθρα της στα περιοδικά εκείνης της εποχής, στην γενέτηρά της. Σήμερα συνεργάζεται τακτικά με γνωστά λογοτεχνικά περιοδικά του ιρακινού Κουρδιστάν και της Ευρώπης.
Το 1997 με άλλες τρεις κοπέλες ίδρυσαν το νέο φεμινιστικό κίνημα στο Ιράν, ως αντίδραση στο λιθοβολισμό μιας συμμαθήτριάς τους από το θεοκρατικό καθεστώς, με συνέπεια να φυλακιστούν για ένα διάστημα. Υπό τις νέες συνθήκες, αναγκάστηκε να φύγει και να βρει καταφύγιο στο Ιράκ όπου έμεινε δύο χρόνια.
Το 2000 ήρθε στην Ελλάδα με υποτροφία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Είναι μέλος της κουρδικής Ακαδημίας που εδρεύει στο Παρίσι, του οργανισμού "εξόριστοι συγγραφείς" στο Λονδίνο, εκπρόσωπος της διεθνής Πένας (κουρδικό τμήμα για θέματα των γυναικών).
Είναι πτυχιούχος του τμήματος Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και υποψήφια διδάκτωρ στο ίδιο τμήμα. Μιλάει άπταιστα κουρδικά, περσικά, ελληνικά, αραβικά και αρκετά καλά την αγγλική γλώσσα.
Βιβλία της στα Κουρδικά: Τα μυστικά του χιονιού (Αρμπίλ, 2000), Πώς παίρνουμε συνέντευξη της Σούζαν Ντον (μετάφραση, Αρμπίλ, 2001), Για την ιστορία (δοκίμιο, Αρμπίλ, 2003), Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου (μετάφραση από ελληνικά, Σουλεϊμανίγια, 2005), Πολιτικά του Αριστοτέλη (μετάφραση, Σουλεϊμανίγια, 2007), Ένας άνθρωπος από σταχτή (ποίηση, Στοκχόλμη, κουρδική). 
Στα Ελληνικά: Τα μυστικά του χιονιού, (ποίηση, εκδ. Μαΐστρος 2008). 
Στα αγγλικά: Τα μυστικά του χιονιού (προς έκδοση στην Αμερική, σε ...

μετάφραση της Βιανκα Νικολαρεζη).Έχουν μεταφραστεί, επίσης, ποιήματά της στα γαλλικά, φιλιπινέζικα, ρωσικά, γαλλικά.

Η απόλυτη ευτυχία για σένα είναι; 
Η απολυτή ευτυχία συγχρονίζεται με τις ανάγκες του καθενός μας. Ας πούμε, κάποτε το να αγοράσω τη νέα έκδοση ενός Κουρδικού λογοτεχνικού περιοδικού στην γενέτειρα πόλη μου με έφτανε μέχρι τα ουράνια από ευτυχία.. ή στο γυμνάσιο, κρυφοκοιτάζοντας έναν άντρα από μακριά ένιωθα απολύτως ευτυχισμένη.. αυτό όμως που δεν άλλαξε είναι το πάθος μου για την ελευθερία και η πίστη μου ότι ο άνθρωπος έχει περιθώρια να βελτιωθεί. 

Τι σε κάνει να σηκώνεσαι το πρωί; 
Μου λέει ο ήλιος μετά από τα τραγούδια της σελήνης: "ακoλούθα με, κάτι μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο κάτω από στις αχτίδες μου".
Η τελευταία φορά που
ξέσπασες σε γέλια; 
Χτες βράδυ
Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σου είναι; 
Δεν κλείνω το στόμα μου όταν οι άλλοι το κλείνουν
Το βασικό ελάττωμά σου; 
Είμαι βιαστική
Σε ποια λάθη δείχνεις τη μεγαλύτερη επιείκεια; 

Από διάφορα κομπλεξικά κατάλοιπα που κοιμούνται σαν αγρία ζώα μέσα στους ανθρώπους κι απλά κάνουν κακό στους άλλους.
Η τελευταία φορά που έκλαψες; 
Έκλαψα προχθές, νοσταλγώ τα αδέλφια μου.. είμαστε δεμένοι πολύ
Με ποια ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεσαι περισσότερο; 
Με την αείμνηστη Ίντιρα Γάντι, κόρη του Νεχρου των Ινδών
Ποιοι είναι οι ήρωες σου σήμερα; 
Οι ήρωες της διδακτορικής μου διατριβής, Προμηθέας Δεσμώτης και ο Καβέ, που στην δίκια μας μυθολογία του μοιάζει..Ο παντοτινός ήρωάς μου είναι ο άγνωστος στρατιώτης.
Ποια είναι η ταινία που σε σημάδεψε; 
Μια χαρακτηριστική ταινία είναι για μένα «ο δρόμος» του Ialmaz Gounei (κούρδος σκηνοθέτης που ήταν από την Τουρκία), όπου ο ήρωας είναι ένας διανοούμενος και φυλακίζεται. Μετά από χρόνια, επιστρέφει και την γυναίκα του οι χωρικοί την έχουν σε απομόνωση επειδή κοιμήθηκε με άλλον άντρα, όμως εκείνος την ελευθερώνει, την πλένει και την παίρνει μαζί του να φύγουν από το χωριό. Στην διαδρομή χιονίζει και πεθαίνει. Ο ήρωας ξεσπά σε λυγμούς…
Το αγαπημένο σου ταξίδι; 
Για μένα ο έρωτας είναι ένα ταξίδι.. πως ακουμπάς, κοιτάς τον άνθρωπο απέναντι σου, η χροιά της φωνής του, το βάδισμα, η σκιά του.. με την προϋπόθεση να υπάρχει έμπνευση είναι το αγαπημένο μου ταξίδι.
Οι αγαπημένοι σου συγγραφείς; 
Αυτοί που έρχονται αυθόρμητα στο νου μου είναι Αισχύλος, Πλάτων ,Ντοστογιβσκη, Βίκτωρ Ουγκώ, Μπρεχτ, Νταντε, Σέξπιρ ,Έζρα πουντ, Πάμπλο Νερούντα, Έμιλι Μπροντε, Σιμόν Ντεμπουαρ, Παπαδιαμάντης, Καβάφης, Σεφέρης ,Βικτορ χαρα, Πούσκιν, χαίαμ, Λουις Αραγκόν, Γουτε, Αλεν Πιτον, Χερμαν Χεσε, Σερβαντεζ, Λόρκα
Ποια αρετή προτιμάς σε έναν άντρα; 
Να είναι ειλικρινής 
…Και σε μια γυναίκα; 
Να είναι ειλικρινής 
Ο αγαπημένος σου συνθέτης; 
Shahram Nazeri, Μπαχ, Χατζηδάκις
Το τραγούδι που σφυρίζεις κάνοντας ντους;
Λέω διαφορά, κάθε φορά. Ανακατεμένα, οπότε τι να πρωτοαναφέρω..
Το βιβλίο που σε σημάδεψε; 
Ποιητικό έργο του Κούρδου εθνικού ποιητή που πραγματεύεται πολλά και διάφορα του 19 αιώνα. Το διάβασα 9 χρονών και καθόρισε πολλά στην πορεία μου

Ο αγαπημένος σου ζωγράφος; 

Λεονάρντο Νταβίντσι
Το αγαπημένο σου χρώμα;
Μοβ
Ποια θεωρείς ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σου; 
Ότι δεν ξεπουλήθηκα 
Το αγαπημένο σου ποτό; 
Κόκκινο κρασί
Για ποιο πράγμα μετανιώνεις περισσότερο; 
Δεν μετανιώνω στα ουσιαστικά ποτέ.. απλά μπορεί να μετανιώσω από την αγορά μιας τσάντας (χαααααααααααααα)
Τι απεχθάνεσαι περισσότερο απ’ όλα;
Την κάθε μορφή αδικίας, είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε κοινωνικό–πολιτικό, είτε στο παγκόσμιο επίπεδο.
Ποια είναι η αγαπημένη σου ασχολία;
Περπατώντας να ακούω μουσική και να 'μαι σιωπηλή.. ή να κάνω σαν βρέφος, να γκρινιάζω σε κάποιον ή κάποια που με νοιάζεται
Ο μεγαλύτερος φόβος σου; 
Φοβάμαι να μην έχω κάποιον να με αγαπά
Σε ποια περίπτωση επιλέγεις να πεις ψέματα; 
Είμαι πολύ κοφτή, δεν έχω ανάγκη να πω ψέμα συνήθως. Όμως αν χρειαστεί να πω την μισή αλήθεια είναι για να βοηθήσω μόνο να βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής των άλλων.
Ποιο είναι το μότο σου;
Συνεχίζω το δρόμο και αν ξέρω ότι οι Μήδοι θα διαβούν
Πώς θα επιθυμούσες να πεθάνεις; 
Να ολοκληρώσω αυτά που έχω μέσα μου.. να καταφέρω να έχω την ευτυχία να έχω μαθητές και να πεθάνω ξαφνικά χωρίς πόνο και ταλαιπωρία.
Εάν συνέβαινε να συναντήσεις το Θεό, τι θα ήθελες να σου πει; 
Αφού δεν ήταν εκεί που έπρεπε δεν θέλω καν να μιλήσει.. ξέρω κάπου είναι, όμως μια στο δισεκατομμύριο μας θυμάται.. δεν γουστάρω το ενδιαφέρον του
Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεσαι αυτόν τον καιρό; 
Το μόνο που έχω καταλάβει είναι ότι βρίσκομαι σε μια έκρηξη και έχω έμπνευση, συγκινούμαι εύκολα σαν είμαι πάλι βρέφος, σαν να είναι πρώτη μέρα που έχω περίοδο. Είμαι στην πύλη των εξελίξεων..Κάπως έτσι.

Τετάρτη, 26 Ιανουαρίου 2011

Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ JILA HOSSEINI (1964-1995) Μυρωδιά αγάπης, ελευθερίας και ελπίδας Της Χίβας Παναχί


Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ JILA HOSSEINI (1964-1995)

Μυρωδιά αγάπης, λευτερίας  και ελπίδας

Της Χίβας Παναχί

Η ύπαρξή σου είναι μια γη που καρποφορεί σε κύκλους των εποχών μας, μοιράζει ανθούς, μας μιλά θερμά κυοφορώντας καλοκαιρία, φυλλοβόλα σαν Σαζί σε πεδιάδες του φθινοπώρου, κοιτάς ήρεμα υπομονετικά όπως τα χιόνια όταν ακουμπάνε βουνά, γη και δέντρα, έτσι ακουμπάς και εσύ τον χρόνο και τον χώρο.Ο χρόνος πώς φεύγει, αν έχει πραγματική υπόσταση, ρωτάνε τα δικά μου μάτια τα μάτια του καθρέφτη και δακρίζω ήρεμα. Γεμίζει το δωμάτιο της καρδιάς μου από κεριά, γεμίζει ο χώρος μου με ποιήματά σου, γέλια μας, ατάκες, και τρέχω πάλι όλους τους διαδρόμους της ιστορίας που συμμαχεί μαζί μου. Βλέπω πως η μάνα ιστορία σε έχει ψηλά, λαμπιρίζουν μέρες, μήνες και χρόνια σου.
Συνεχίζω να συγκινούμαι σταθερά και εσύ με φωτίζεις συνεχώς, με κάνεις να περπατώ δυναμικά και έτσι τρέχει η μάνα ιστορία προς τα πίσω μαζί μας.

Μάλλον έχεις πληγές, άκουσα την φωνή σου και η νύχτα κυλά βαριά, με αναγκάζεις  και γαληνεύω απερίφραστα , όμως η μέρα που πλησιάζει ξέρεις και ξέρω ότι είναι μέρα ξεριζωμού, το σκοτάδι δεν θα σε αντέξει σαν να είπες .
Όλα τα πονεμένα πουλιά στον κλειστό ουρανό του Κουρδιστάν είπαν να φύγω πρέπει, οι πόνοι σου ηρεμούν στα λαλιά των ποταμών, πάντα εδώ και εκεί δίπλα μου σε έχω. Έτσι νυχτιάτικα τα αφήνω όλα πίσω, μέσα στην τσάντα μου τα βιβλία σου, φωτογραφίες και νιώθω έντονα κάτι πόνους στο σώμα μου, εσύ όμως μου τραγουδάς εκείνους τους στίχους σου:

«Ήλιε της αγάπης
Καμιά φορά από ανησυχία
Η καρδιά έμεινε πίσω, έτσι ερχόσουν
Ανθοβολούσες τις πεδιάδες του πόνου
Εκ νέου άκουγα απ' τη φωνή σου ιστορίες Ελεύθερων εποχών
Μοίρασα τους πόνους με τα βουνά
Ακούμπησα τις πληγές των βράχων
Από τότε ζεις στο στήθος μου
Μυρωδιά αγάπης, λευτερία  και ελπίδας»

Βουνά ψηλά, αμέτρητα, εσύ ψυχή της γης έγινες .
Εδώ στην Αθήνα είμαι, κοιτώ τα έργα σου στην βιβλιοθήκη μου και τα ξαναπιάνω στο χέρι. Το πρώτο σου έχει την αφιέρωση σε μένα. Ξεραμένα λουλούδια κοσμούν φύλλα, αποκόμματα εφημερίδων με μεγάλα γράμματα: “Η μεγάλη ποιήτρια του Κουρδιστάν η Jila 32 ετών, μαζί με το κοριτσάκι της Jina 10 μηνών βρέθηκαν νεκρές στο...”
Στο πρόλογο του βιβλίου σου γράφει ο αναλυτής: «αν πιστέψουμε ότι οι ψυχές δεν πεθαίνουν και επιστρέφουν σαν άνθη, η ποιήτρια Jila μετά από διακόσια χρόνια περίπου στην πόλη μας, μετά από την εξοχότατη Mastoura Ardalani, είναι υπόσταση των ευχών και των οραμάτων».Ένας άλλος σε μια άλλη δημοσίευση λέει: «σαν τα μάτια της νεράιδας στην αυγή έχει έρθει στη  ζωή της τέχνης, και ναι είναι και είσαι γεγονός».Κοιτώ στα μάτια του καθρέφτη και πάω να βρω το μικρό βάζο που κρύβω στην ντουλάπα μου, το βάζο έχει χώμα από την πατρίδα και εκεί που κοιμάσαι, αρχίζω και τραγουδώ μαζί σου, κάπου γράφεις έτσι:
«Τώρα φεύγω, όμως θα δεις κάποτε θα επιστρέψω,

Αυτή τη φορά έχω στο ένα χέρι μου τον ήλιο
Στο άλλο χέρι έχω την θάλασσα».


Κόρη μου Άνθη

Ξεχασμένα τα χαρούμενα τραγούδια
Για φετινό Νεβρουζ, πενθεί το Κουρδιστάν
Στην αγκαλιά μου είναι η Χαλάπτζα
1

Χορός του θανάτου
Αγκάλιασα τους πόνους σου

Σε έσφιξα στην ψυχή μου
Όλα τα διηγήματα ήταν για τα καμένα χέρια
Για τα τυφλωμένα μάτια
Την ώρα της καταστροφής
Έκαψα το σώμα μου έτσι στα κομμάτια μου τα κομμάτια σου
Φλόγες πολλές όμως πλησιάζει ημέρα

Άγνωστος στρατιώτης
Μια μέρα πέτρα
Άνθη και δέντρα
Μαζί με τα πουλιά
Επισκέφτηκαν ομαδικά τον ήλιο
Πες μας Ήλιε τι έγινε ξανά;
Κοιτάξτε εκεί στο κάμπο
Στην ανάσα των ανθών
Στο σταθμό των αλόγων με τα χρυσαφένια πατήματα
Μετέφεραν ένα ματωμένο κλαδί πίσω
Πεταμένο στο χώμα
Βράχος, βουνό, ανθοί και χώμα

βούρκωσαν ομαδικά
Η μαυροφορεμένη Χατούν
Οι χάρες σου, κρεμασμένη
πενθείς με τη σιωπή
Αντιλαλούν τα βουνά στο σιωπηλό μας κόσμο
Αποζητάς μια φωνή
Ίσως και άραγε είναι εδώ κανείς;
Malak Xtoun όμορφη γυναίκα του Κουρδιστάν
Στην πνοή της ορχήστρας ζωής
Κάθε φορά με μια νέα τεχνοτροπία
Θα τραγουδήσουν το άδικο πένθος σου
Στα βράχια και στους ποταμούς μας
Εδώ είναι μια ποιήτρια ομόγλωσση
Θα μιλά κάθε φορά για τον σκοτωμένο σου άντρα.



Κοιτώ το χρόνο. Βρέχει όμορφα στην πόλη των Αθηνών. Παίρνω το δρόμο και παρατηρώ τον κόσμο. Εδώ είναι η πόλη του Πλάτωνα και εκείνος αγαπούσε τον δάσκαλό του. Έτσι η μάνα ιστορία δεν μας εγκαταλείπει. Και θα 'μαι πάντα συγκινημένη καθώς βλέπω να απλώνεται ο έρωτάς σου στα ουράνια και να χαϊδεύει τη γη, μυρωδιά αγάπης, ελευθερίας και ελπίδας.
Η χαρισματική Jila Hosseini γεννήθηκε το 1964 στο Κουρδιστάν του Ιράν σε μεγαλοαστική οικογένεια Κούρδων διανοουμένων. Ο πατέρας της, ο οποίος ήταν σύμμαχός της στον αγώνα της για τα γράμματα και τη γραφή, παντρεύτηκε από έρωτα σε μικρή ηλικία και τέλειωσε παιδαγωγικά. Την γνώρισα το 1991 σε μια λογοτεχνική συγκέντρωση τυχαία. Εκτός από ποίηση έχει γράψει μια ανάλυση πάνω στο έργο του Nitche, ένα μυθιστόρημα και πολλά άρθρα και μεταφράσεις .
Το απόγευμα της 28ης Σεπτεμβρίου 1995 δολοφονήθηκε κάτω από παράξενες συνθήκες σε ένα δρόμο της πόλης μας, μαζί με την δέκα μηνών κόρη της Jina. Είναι από τις γυναίκες που αναφέρω στην αφιέρωση του βιβλίου μου στα ελληνικά.

Παρασκευή, 21 Ιανουαρίου 2011


Από το ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΩΝ ΚΕΡΙΩΝ ΤΟΥ SHERKO BEKAS ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΟΥΡΔΙΚΑ : ΧΙΒΑ ΠΑΝΑΧΙ



 Από το  ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΩΝ ΚΕΡΙΩΝ  

ΤΟΥ SHERKO BEKAS
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΟΥΡΔΙΚΑ :   ΧΙΒΑ ΠΑΝΑΧΙ



Με νέο ένδυμα  του ποιήματος
Σε  απόχρωση των δακριών
Να γυαλίζει η αναμονή
Να γυαλίζουν οι καημοί
Ένα ένδυμα σε απόχρωση της παρθενίας του βοριά
Ένα ένδυμα με απόχρωση της θλίψης του  άνθους     
Η εποχή της ξεριζωμού
Που σιγανοντινει την εσπέρα των ερωτευμένων
Το ύψος των ξενιτεμένων
Με το νέο  ένδυμα
Εκείνα που μόνο τα ξέρει η λεπτοκαμωμένη φαντασία
Που τα έραψα σε υγρά δωμάτια
Με την συντροφιά του  γερού Φανούρη
Με νέο ένδυμα  του ποιήματος
Με θλίψη των δακριών
Μαζί με την όαση
Χέρι  χέρι με το φθινόπωρο
Όπως ο άνεμος που διώχθηκε                         
Χαζοχτυπειεται στα Βράχια
Καμία φόρα μπερδεύουν εμένα με ένα φοβισμένο ανοιξιάτικο άνεμο
Που μοιάζει με ένα κοριτσάκι από «Χαλαπτσα»[1]
Οι  καημοί  των  άνεμων
Παίζουν φλάουτα της μοναξιάς
Η πληγή του Κιρκούκ κουβαλάω στο στήθος
Συνεχώς ένα κομμένο κεφάλι φυτρώνει
Προχωράω
Με μια χούφτα των μαλλιών
Εκείνη η γυναίκα που την αποκεφάλισε
Ένα σπαθί 
Με ένα φιτβάς  
Στην Τάβιλια[2] καθώς χάρισαν το κεφάλι της σε ένα τζαμί
Φεύγω
Ένα νέο ταξίδι
Ξυπόλυτοι  καημοί  
Πάνω στις πλάτες της όαση
Ξαφνική φυγή  
Στην εποχή του καπνού
 Στις αποσκευές του κρύβει πολλά
Κρύβει τα σκοτωμένα ματιά της βροχής
Ταξίδι
Ταξίδι προς τις χώρες των σταχτών
Στην πατρίδα των ήρεμων δρόμων
Γεμάτα με κόσμο
Τα τραγούδια πεθαμένα
τα κρασιά χυμένα
οι πήγες φαρμακωμένες  
Γεμάτος ο δρόμος από τα κοκάλα του ήλιου  
το νέο ένδυμα  του ποιήματος
Έχουμε μια συγγένεια
Με εκείνο του πουλάκι που έχει χάσει το πιτσουνάκι του
Διχασμένος ο ουρανός
Με το ένδυμα της μουσικής
Με το Ταμπούρι[3] και Μπαλαμπάν
Καθώς γίνομαι χορός
Με τα φωνήεν της φωτιάς
Παρατηρώντας το καραβάνι των νεκρών
Στο κατώφλι γης και ουρανού
Φεύγω πάλι με την μαύρη τσάντα μου
Ψάχνω τις τσέπες μου
Η απελπισία μου σαν το ερωτευμένο πουλί
Μου γκρινιάζει να κάτσω με το αυγό του νέου  ποιήματος
Με το βλέμμα του φεγγάρι από πάνω μας
Από πίσω μου τρέχει η ψυχή της μάνας μου
Την μπερδεύω καμία φορά με ένα τουτακ[4]
Ασπρόμαυρο χρώμα
Πηγαινοέρχεται σε ατελείωτους δρόμους του πόνου
Χωρίς να μπορέσει να κάνει κάτι
Φεύγω για καυτή χώρα
Γυρεύω τα οστά
Μικρό  θρύψαλα των κορμιών
Γυρεύω τον αυτό μου
Δεν πάω πολύ μακριά
Χώνομαι προς τα βαθιά
Βλέπω τον θάνατο
Τον κοιτάω στα ματιά
Στο κάτω κόσμο ψάχνω
Εκείνες οι πηγές που τυφλώθηκαν  
Ψάχνω για  το λογαριασμό όλων  
Συνάντηση με δαιμονικά πλάσματα
Κοιτάω τον θεό από κάτω
Βουβά πλάσματα πολλά
Όμως τους λέω τραγούδια
Σε ένα χαρτί μια κρυφή πηγή
Να εκραγείς της είπα
  Δεν πηγαίνω μακριά
Κοντά στον δικό μου θάνατο
Σε μια αρχαία ιστορία
Καθώς ο μόνος  ρόλος  που έπαιζα
Κατάληγε στην κόλαση
Διάλυση ,εξόντωση
Πηγαίνω ως ένα άνεμο τρελαμένο
Του ερήμου
Που να καταλήξω άραγε?
Υπάρχει το πουθενά
Να βρω αυτόν τον θεό
Όπου βρεις πάρτης  
Μισοζωντανοι  οι εξαφανισμένοι
Κάπου εκεί βρίσκομαι
Σε καπνισμένα μέρη
Εκεί αναμιγμένο με την μυρωδιά θανάτου
Κραυγές αυτού  του  χαμένου  θεού  
Τον γυρεύω  
Πώς μας εγκατέλειψες ?
Ούτε το ονειρεμένο πουλί της ποίησης
Ούτε η μάγισσα του  άνεμου
Έμαθαν για εκείνους τους θανάτους
Ούτε ένα ούτε εκατό ούτε χίλια
Κρατήσου από το μαλλιά μου
Είμαι μια γυναίκα από «Ζιανα»[5]
Ονομάζομαι «Καλέ»
Εγώ ξέρω για την τύχη εκείνων που ψάχνεις
Τα «καλουίκ»[6]του «Χίραν»[7]της κόλασης
Όλα είναι στο στήθος μου
Η διήγηση των ποταμών δεν φτάνει
Η θλίψη του χώμα και καμένα δέντρα είναι λίγα
Είμαι εγώ φωνές των ταφών
Μυρωδιά των πτωμάτων
Χρώμα του σκότος
Εγώ μοίραζα το κορμί μου με θάνατο
Οι  πληγές του εδώ είναι
Από τις στάχτες της παρθενίας μου έρχομαι
Από χιλιάδες πεταλούδες
Από εκατοντάδες μικρές πήγες
Από τις σκιές της ζωής
Μόνο μερικά επέστρεψαν
Απ κει έρχομαι
Σας βρήκα στο χώμα του ουρανού
Η ελπίδα κομματιασμένη   
Ο ερωτάς με δηλητήριο πλαγιάζετε  
Το   τραγούδι που έμεινε
Μονάχα η εξόντωση ,μικρά στήθη
Μέσα στο αίμα οι φίλες μου
Κοιτά να δεις τις ψυχές τους   
Πονάνε και κλαίνε
Βραχιόλια και μικρά κοσμήματα
Γρατζουνάνε την γη για βοήθεια  
Κοιτά οστά μικρά και μεγάλα χέρια
Κάτω από τον μαύρο ήλιο
Κρατήσου από τα μαλλιά μου
Ή από την μεγάλη θεά της θλίψη
Ή ακολούθησε την καμένη μου φωνή
«Τουπιζαβ»[8]το πρώτο σταθμό στην έξοχη
Έθαψε  τα ονειρεμένα μας
 Σε μια  καλοκαιρία
Απών εκείνος ο μέγας θεός
Στα προπύλαια της Βαγδάτης
Σταγόνες από απελπισμένες  ερωτήσεις
Το πρώτο  αστυνομικό τμήμα  στην κόλαση
Ένα κρυφό χαρτί από μυστικές εικόνες
Πνίγουν το βλέμμα μας
Ο κόσμος ανήμπορος
Ο δρόμος ανήμπορος
Τα ύδατα ανήμπορα
Όλοι δήλωσαν ανήμποροι
Γίνεται το μεγάλα ταξίδι
Το καραβάνι των πτωμάτων αγκάλιασαν τις ανάσες του χιονιού
Το τελευταίο βλέμμα του φεγγάρι  
Ποιος θα ξανά ερωτευτεί;
Να πάρουμε ένα αθώο  χαμόγελο από την κούνια
Για το δρόμο προς την κόλαση
Λυπόμαστε το φως που έχουν καλυμμένο τα ματιά του
Τα τραγούδια κρυφτήκανε στα όπλα
Ακούστηκε πυρ ..πυρ ….
Η ελευθερία υπό κράτηση
Σε ένα σεντούκι
Αλλά σεντούκια από πάνω ένα μετά από άλλο
Σκοντάφτει στα μονοπάτια του θανάτου
Απαγορεύεται η αυγή να υψώνεται
Έρχονται μερικοί  άντρες
Αγριάδα του «χατζαζτ»[9]στα χεριά
Μια ομάδα αντρών από την ρίζα των βαρβάρων
Το μυαλό τους μαύρο μίσος
Με ιστορία  από σπαθί και αίμα
Πάνω στους μιναρέδες από κεφάλια
Φωνάζουν τον Αλλάχ
Σταματάει χρόνος
Το ρόλοι αυτοκτονεί με τα μικρά λεπτά της σκόνης σκεπάζεται
Μια ομάδα γυναικών
Μια ομάδα ομορφιάς
Μια ομάδα γυναικών παρακαλούν τον θεό
Διαλυμένες από φόβο
Μια έκλαιγε στην αγκαλιά της άλλης
Μια χωρία   
Μαζί μετά
Κρατάνε το κεφάλι μιας καθώς την τρώει ένας σκοτεινός άντρας
Τρέχει αίμα ..γεμίζει το χώμα
Μαχαιριά πολλά ανακατεμένα με παρακάλια των άγιων
Των αγγέλων ..όλοι γέμισαν αίμα
 Το πρόσωπο όλων πήρε κόκκινο χρώμα ντροπής
Εδώ να νομοθετούν για παρθενιά
Χτυπάμε την πρώτα της συνείδηση  του κόσμου
Ελατέ αυτό το κορίτσι δεν έζησε όσο ζει μια πεταλούδα
Τι να δηγηθώ;
Όλες  εκείνες οι χαμένες  φωνές
Στο γέλιο των φρουρών
Πες μου πώς να περιγράψω πόνο
Εκείνο το κορίτσι που την τρώγανε τα σκουλήκια
Μετά από χιλιάδες συνουσίες
Εμείς όμως από πεινά τρώγαμε τα σκουλήκια του πτώματος της 
Μια μέρα που θα μιλήσει το χώμα
Πείτε το να κάνει διαγωνισμό πόνου  
Είμαι σίγουρος καμία γη δεν μπορεί να μας ξεπεράσει
Τόσες  ιστορίες
Πεζά ,ποιήματα ,κρεμασμένη τραγωδία
Είμαι σίγουρος αν δεν μας αδικήσουν
Θα πάρουμε το νόμπελ της εξόντωσης  
Ανυπεράσπιστους καιρούς
Εμείς οι Κούρδοι θα το κερδίσουμε
Για  χρόνια του ΑΝΦΑΛ[10]
 Το  Νομπέλ της εξόντωσης  για μας
 
 




   
  









[1]Μια από τις αρχαίες πόλεις στο Κουρδιστάν του Ιράκ που βομβαρδίστηκε από το καθεστώς Σαντάμ 18.3.1988
[2] .Ταβιλα μια κωμόπολη στην Κιρκούκ στο Κουρδιστάν του Ιράκ
[3] Ταμπούρι και Μπάλαμπαν δυο παραδοσιακά κουρδικά όργανα
[4] .ένα ονειρεμένο πουλί  στην κουρδική μυθολογία  
[5] Ένα μέρος στα νοτιά του Ιράκ με φοβερή ζεστή που χρησιμοποιηθήκαν για ομαδικά ταφή των κούρδων από το καθεστώς Σαντάμ
[6] Το ίδιο με την περιγραφή 4
[7] Το ίδιο με την περιγραφή 4και 5 /
[8] Μέρος στο Ιράκ που χρησιμοποιήθηκε για το γεγονός γνωστό ως Ανφάλ σχέδιο εξόντωση του κουρδικού πληθυσμού  
[9] .ένας γνωστός σφαγέας στην εποχή της επέκτασης του ΙΣΛΑ ΤΟ 1000 Μ.Χ
[10] .ΑΝΦΑΛ είναι ένα κεφαλαίο στο ιερό βιβλίο του κοράνι των μουσουλμάνων η εξουσία του Σαντάμ θεώρησε τους κούρδους άπιστους για αυτό με βάση της βίας σε αυτό το κεφαλαίο έκαναν την επιχείρηση εξόντωση των κούρδων .
Ο Sherko Βekas γεννήθηκε στις 2 Μαΐου 1940 στην πόλη Solaimania. Γιος του εθνικού ποιητή των Κούρδων Faiaq Βekas, στην διάρκεια της εξόντωσης χάνει συγγενείς και φίλους. Ως εξόριστος έζησε μέχρι το 1992, οπότε επέστρεψε στο Κουρδιστάν. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα Γαλλικά, Αγγλικά, Ιταλικά, Σουηδικά, Νορβηγικά, Περσικά, Αραβικά, Ρωσικά. Έχει βραβευτεί με την χρυσή πένα του Τοχολόσκη της Σουηδίας και το χρυσό κλειδί της Φλωρεντίας. Πολυγραφότατος κούρδος ποιητής. Οι δυτικοί τον έχουν χαρακτηρίσει ως αυτοκράτορα της ποίησης.
Κάποια από τα έργα του είναι: Το φεγγάρι της ποίησης, Η ζωή βρέχει, Μάτι και το φίδι και το σταυρό και η Εφημερίδα της ζωής ενός ποιητή, Τραγούδια για την καρέκλα .
Το νεκροταφείο των κεριών το οποίο έχει γραφτεί για τις γυναίκες της επιχείρησης του Ανφάλ με επίκεντρο της ομαδικής εξόντωσής τους.

Οι ρίζες και η πορεία των τριών τους






Η προέλευση τoυ ανθρώπου πάντα ήταν και θα είναι ένα δυναμικό χαρακτηριστικό του, σημείο αναφοράς που τον καθορίζει.
Ένα συνεχόμενο βίωμα δικό μου και οι τρεις τους ξεχωριστά, σαν να φέρνουν κάτι από τις ρίζες των λουλουδιών από τα ψηλά βουνά του Ζαγρούς. Άνθη που σε ορεινές και ονειρεμένες στιγμές μόνο ανθούν.
Για το πεπρωμένο αυτών των ανθών μόνο τα σύννεφα, οι βροχές και τα άστρα γνωρίζουν παραπάνω λεπτομέρειες. Σε αυτές τις διαδρομές μας, όλοι και όλες εκτός από τις καλλιτεχνικές και πνευματικές μας ανησυχίες είχαμε και κάτι που θεωρείται «το κακό στοιχειό» για τους κυβερνώντες. Την καταγωγή μας.
Θυμάμαι, χαρακτηριστικά, ότι δυσκολευόμουν να πω "καλημέρα" δυνατά στα περσικά, αφού ένιωθα σαν...
να λέω κάτι έξω από το στόμα μου χωρίς γεύση, ενώ όταν το έλεγα στα κουρδικά χαμογελούσα, όμως ήταν απαγορευμένη η γλώσσα της μάνας μας.
Μαθαίνω όλα τα νεοτέρα σχετικά με τον “Jahfar Panahi” και όλα όσα δήλωσε στην υπερασπιστική του γραμμή στο δικαστήριο των φρουρών της επανάστασης, «Ναι αρνούμαι να είμαι πορνίδιο της τέχνης, η απόφαση σας δεν καταδικάζει μόνο έμενα αλλά όλους τους Ιρανούς που όλα αυτά τα χρόνια παρακολούθησαν την πορεία μου, και έναν κόσμο που αγαπά την πραγματική τέχνη».
Κατά καιρούς, οι κυβερνήσεις του Ιράν είχαν προβεί σε τακτική μετακίνηση, εξόντωση και εξόριση των ισχυρών οικογενειών Κούρδων, σε πολλές περιοχές της χώρας. Επειδή αυτές οι οικογένειες θύμιζαν στον απλό λαό την λαμπρή διαδρομή της παράδοσης τους. Ο σκοπός ήταν να εκμηδενίσουν το ζωντανό ελεύθερο πνεύμα και τον «κίνδυνο» που συνήθιζαν να ονομάζουν.
Ο “Jahfar Panahi” είναι από τα συγγενικά μας πρόσωπα που εξορίστηκαν επί του πάτερα του Σάχη και απαγορεύθηκε κάθε επίσκεψη τους στο Κουρδιστάν και έτσι μεγαλούργησε στα Περσικά. Ομολογώ ότι δεν ξέρω αν κάποιος τους ακόμη μιλά Κουρδικά ή όχι. Τώρα, εκ νέου φέρνει τη σφραγίδα του κακού ξανά πάνω του, αφού δεν λησμονήθηκε ο έρωτας της ελευθερίας και αξιοπρέπειας μέσα του. Ανταμώθηκε, έτσι, με 6 έτη φυλάκισης και 20 χρόνια αφαίρεσης κάθε δικαιώματος να ασχοληθεί με το σινεμά και να σκηνοθετεί έργα.
Η Laleh khadivi είναι ένα νέο κορίτσι από ξεριζωμένους γονείς, όχι μια φορά αλλά πάνω από τρεις γενιές τους, όπως λέει η ίδια σε πολιτιστικό ρεπορτάζ του BBC στα Περσικά. Σκηνοθέτιδα και συγγραφέας. Το συγκινητικό της βλέμμα με συγκίνησε διπλά, αφού είναι όλο ίδια με την θετή μου αδελφούλα.
Γεννήθηκε το 1977, στην πόλη “Esfahan”από τους γονείς Κούρδων πολιτικών που εξορίστηκαν στην δεκαετία του 50 στην συγκεκριμένη πόλη. Έζησε μέχρι τεσσάρων ετών στο Ιράν και μετά οι γονείς της φοβούμενοι -και όντας καλά διαβασμένοι και υποψιασμένοι- για το τι πρόκειται να συμβεί μετά την επικράτηση του θεοκρατικού καθεστώτος εγκατέλειψαν το Ιράν.
Πρώτος σταθμός τους ήταν το Βέλγιο, μετά το Πουέρτο Ρίκο και μετά οι Ηνωμένες Πολιτείες. Έχει σπουδάσει πολιτικές επιστήμες (BA in Political Science from Reed College). Η Laleh ζει στην Νέα Υόρκη, έχει ασχοληθεί με την ζωή και τύχη των γυναικών κρατούμενων στην Αμερική. Αυτό που κέντρισε το ενδιαφέρον της ήταν πώς αντιμετωπίζει αυτές τις γυναίκες το δικαστικό σύστημα της Αμερικής. Σκηνοθέτησε το Ντοκιμαντέρ «Εννιακόσιες γυναίκες» για την ζωή των Βραζιλιανών γυναικών σε συνεργασία με την Sozan Sarandon, γνωστή Αμερικανίδα ηθοποιό που εξιστορεί τις ζωές τους.
Έχει βραβευτεί στην Santa Klara με το γνωστό βραβείο «with landlessness» και της έχει απονεμηθεί και το διεθνές βραβείο μυθιστορήματος του Δουβλίνου το 2009, για το έργο της με το τίτλο: The Age of Orphans.
Tο έργο της Laleh πραγματεύεται τη ζωή των τριών γενιών Κούρδων που αντιμετωπίζουν το πεπρωμένο τους. Λέει χαρακτηριστικά «οι γονείς μου είναι ήρωες, άνθρωποι σαν εκείνους είναι ήρωές μου που με απασχολούν, άνθρωποι που είναι πεπεισμένοι για την αξιοπρέπεια τους.»
Τα δάχτυλα μου γλιστράνε στο πληκτρολόγιο για να αποτυπώσoυν μια άλλη προσωπικότητα, και αυτό που τον συνδέει με τον Panahi και την Laleh είναι η ρίζα, το αγωνιστικό του πνεύματος.
Μια φλόγα που δεν σβήνει και ακατάπαυστα δημιουργεί και συνοδεύει αυτών και όλων μας.


O Sedigh Kaboudwand είναι 48 ετών, επί του πρώην χαμογελαστού πρωθυπουργού Χαταμι, υπήρξε αρχισυντάκτης της εφημερίδας "Nedai Mardom", δηλαδή η φωνή του λαού στο Κουρδιστάν.
Το 2005, μετά από συνδιασκέψεις με πολλά πρόσωπα στις Κουρδικές περιοχές, προβαίνει στην ίδρυση του Μ.Κ.Ο «Η στέγη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Κουρδιστάν».
Στην αρχή εκδόθηκε άδεια λειτουργίας του, που συμφωνεί ακόμη και με το νομικό πλαίσιο του Ιράν και με βάση του άρθρο 21 των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρωπινά δικαιώματα που έχει υπογράψει η χώρα .
Έχει καταδικαστεί, όμως, σε ποινή 11 χρόνων φυλάκισης κι από τον Ιούνιο του 2007 βρίσκεται στη φυλακή Avin στην Τεχεράνη.
Από σκληρούς βασανισμούς -όπως λένε οι πήγες δια του στόματος της οικογένειας του- είναι βαριά άρρωστος. Η οικογένειά του σε ένα γράμμα –κάλεσμα προς τους Νομπελίστες ειρήνης- ζητάνε να στηρίξουν τον άνθρωπο ο όποιος ίδρυσε Σπίτι για τα ανθρωπινά δικαιώματα.
Αυτός ο άνθρωπος αγωνίζεται για ειρήνη και για την ανθρωπότητα. Ας τον στηρίξουμε να λάβει το βραβείο. Σε ένα σκοτεινό κόσμο έχουμε ανάγκη τη φλόγα, έχουμε ανάγκη τους ανθρώπους με αυτοθυσία.
Ο Kaboudwand έχει βραβευτεί επίσης από τη
:
*Σουηδική Πένα * Human Raght wach *Bristish press Avard
Κλείνω με τα άνθη της σημερινής μέρας από το παράθυρο του σπιτιού μου στην Αθηναϊκή πολιτεία, τα νιώθω τόσο έντονα αυτά τα άνθη, ανάγλυφα όλα σκεπασμένα με βροχή και τα όνειρα που δεν δύουν.
Οι ρίζες,  και η πορεία των τριών τους